صاعقه و بلاى ستمكاران و جبّاران است . به نيكوكاران وعدهء پاداش و جزاى نيك ، و به بدكاران وعيد خسران دنيوى و شقاوت اخروى مىدهد . و هيچ نياز اساسى از نيازمنديهاى اجتماعى ، اقتصادى ، سياسى و روانى مردم باقى نمانده است ، مگر آنكه قرآن اصول كلّى آن را بيان داشته است ، زيرا اگر جهان خلقت ، كتاب تكوينى و آفرينشى خداست ، قرآن نيز كتاب تشريعى و راهبردى اوست و هر دو مكمّل همديگرند . مطالعه‌ى تطبيقى اين دو كتاب ، و مقايسهء آيات اين دو پديدهء الهى به بصيرت و بينش ما تيزبينى خاصّى مىبخشد و دنياى نو و باعظمتى را برابر ديدگان ما باز مىگشايد . دنيايى به وسعت و گستردگى جهان هستى و به حلاوت و شيرينى آيات روشن و نورانى قرآن و به حكمت و درايت حيات‌بخش نزولات آسمانى . قرآن كارنامهء نهضت عظيم اسلام و برنامهء عملى مسلمانان ، بارقه‌اى از عالم غيب و نادره‌اى ناب از عالم علوى ، در زندگى بشرى است . اين كتاب ، فرقان بين حقّ و باطل و برهان در امور ايمانى و اعتقادى و تكيه‌گاه روحى در همه ابعاد فردى و اجتماعى مسلمانان است . « قرآن ، كتابى مجيد ، كريم ، مبين و عظيم است كه شكّى در آن نيست و دليل روشن خدا و نيكوترين سخن و تذكار جهانيان است . » « 1 » اين نور الهى به‌وسيله روح پاك و امين وحى ، به بيان عربى فصيح ، به قلب ختم رسولان محمّد ( ص ) امّى ، مكّى ، هاشمى ، قرشى ، معرّفىشده در تورات و انجيل ، امر به معروف و نهى از منكر ، نازل گشته است تا مردمان را از ظلمات به‌سوى نور راه برد و مؤمنان را هدايت كند . « قرآن سخن فصل و صدق است نه هزل و شوخى ، قرآن تجلّى ارادهء حق ازلى در كلماتى قابل فهم انسانى است و درياى ژرفى است ناپيدا كرانه ، نويدبخش ، بيم‌دهنده ، تذكار و راهنما و هدايتگر و هدايت‌بخش و مبشّر بر دلهاى مستعدّ و خداجوى ، قرآن بيان تفصيلى هدايت و موعظه و اندرز پرهيزكاران است . » « 2 » « قرآن كريم متكفّل اصلاح بشر و عهده‌دار سعادتمندى و خوشبختى اوست ، قرآن مرجع لغت‌دان ، راهنماى نحوى ، حجّت فقيه ، الگو و گمشدهء اديب ، مرشد واعظ ، هدف فرد اخلاقى مىباشد . علوم اجتماعى و سياست مدن ، از آن سرچشمه مىگيرد . علوم دينى بر پايهء آن استوار است . اسرار جهان هستى و نواميس تكوين از آن كشف و بازگشوده مىگردد . بالاخره ، قرآن معجزهء جاويدان يك آيين حق و برنامهء عالى شريعت و الا و رفيع اسلام است . » « 3 » * علوم قرآنى پس وقتى قرآن كتاب سعادت ، هدايت ، خوشبختى است طبعا علوم و معارفى كه پيرامون اين كتاب شريف دور مىزند . سعادت‌آفرين و ثمربخش خواهد بود يكى از بزرگان گفته است : « . . . علمى كه مثمر سعادت أخروى و مصلح امور دنيوى است ، علم قرآن است ، چه ، قرآن مأخذ اصول شريعت مصطفوى ( ص ) و مصدر فروع ملّت نبوى است كه عمل كردن به آن سبب رستگارى دنيوى و اخروى است ، پس دانستن آن علم شريف ، ضرورى است . » « 4 »

--> ( 1 ) مضمون آيات 1 سوره بروج ، 10 سوره يونس ، 59 انعام ، القصص ، 87 حجر ، 4 سجده ، 51 الحاقه ، 157 انعام ، 23 زمر ، تكوير . ( 2 ) سوره نحل ، آيه 92 ، ترجمه از شادروان ابو القاسم پاينده . ( 3 ) مقدمه البيان فى تفسير القرآن ، آية اللّه العظمى موسوى خوئى ، ص 20 ، چاپ سوم . ( 4 ) خلاصة المنهج خطى ، ص 1 ؛ اين خلاصه از خود صاحب منهج الصادقين است كه همانند مؤلف مجمع البيان فشرده مطالب پنج جلدى و يك‌صد و هشتاد هزار سطرى ؟